|
J¦nåk£k
J«o¨c ¨J¡¼ ©mn« ±m£J¦nåu A½ ©alJ¢¨i J¡X¡u F·¤¼¤. hJc¡X® ±m£J¦nå¨cÆ¢k¤« A©Àp« gLl¡c¡¨X¼ ©f¡b·¡v ©alJ¢ ¨Y¡r¤¼¤. A½ ¨Y¡r¤Ji¿, hJc¡i Y¨¼ Y©k¡T¤Ji¡X® ©lÙ¨Y¼® ±m£J¦n®Xu dsi¤¼¤. a£tMJ¡k« d¢j¢º¤ c¢¼ hJ¨c JÙY¢v AY£l o©É¡nlY¢i¡i¢·£y¼¤ ©alJ¢.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
AtÒ¤cl¢n¡al¦·«
lcl¡o´¡k·® d¡Õ¡k¢¨i Adpj¢´¡u ±mh¢µ Qi±aZ¨c d¡ßlt fÜc·¢k¡´¢. o©p¡aj¢ a¤mãqi¤¨T gt·¡l¡X® Qi±aZu F¼ dj¢LXc cvJ¢ d¡ßlt Ai¡¨q lb¢´¤¼¢¿. dJj« bt½d¤±Yj¤¨T c¢t©Àm±dJ¡j« Qi±aZ¨Ê Yk¨h¡¶iT¢µ® Adh¡c¢Yc¡´¢ Ai¡¨q l¢¶iµ¤. dJj« l£¶¡u h¡tL« ©YT¢ Qi±aZu m¢lgLl¡¨c Ydo¤ ¨Oi®Y¤. Y¡u d¡m¤dY¡o®±Y« cvJ¢ Ac¤±Lp¢µ¤ AtÒ¤cu Hr¢¨J hפ c¡k¤ d¡ßlj¤« H¼¢µ¤ l¼¡k¤« Qi±aZc® YT¤´¡c¡J¤¨h¼® m¢lu ±dY¬È¨¸¶¤ lj« cvJ¤¼¤.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
JO©ali¡c¢
hj¢µl¨j Q£l¢¸¢´¤¼ h¦YoÓ£lc¢ h±É« Ao¤j L¤j¤l¡i m¤±J¡j¬t´® As¢i¡«. AY¢c¡v i¤Ú·¢v Ao¤jÁ¡¨j ©Y¡k碴¤J ©alÁ¡t´® Ao¡Ú¬h¡i¢. ©alL¤yl¡i f¦po®dY¢ hJu JO¨c Ao¤j L¤j¤l¢¨Ê AT¤·® dsºiµ¤. h¦YoÓ£lc¢ h±É« dU¢µ¤lj¢J F¼Y¡i¢y¼¤ JOc¢v c¢È¢díh¡i Jt·l¬«.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
±dpë¡a Oj¢Y«
j¡Q¡l¡i p¢jX¬Jm¢d¤ hJu ±dpë¡a¨c l¢a¬ Ag¬o¢¸¢´¡u m¤±J¡O¡j¬¨j Gk碴¤¼¤. Al¢¨T hפ J¤¶¢Jq¤¨T l¢a¬¡g¬¡o« F¹¨c cT´¤¼¤¨l¼® p¢jX¬Jm¢d¤ Bj¡º©¸¡w ‘A¹i¤¨T l£jOj¢Yh¡X® Clt Ag¬o¢´¤¼Y®. A¹i¤¨T c¡hh¡X® Clt Qd¢´¤¼Y®’ F¼® m¤±J¡O¡j¬t dsi¤¼¤. Y¦díc¡i¢ p¢jX¬Jm¢d¤ hT¹¤¼¤.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
o£Y¡o§i«lj«
QcJ j¡Q¬·¤ c¢¼® A©i¡Ú¬i¢©k´¤qq h¡tLê h©Ú¬ Ydo¤ ¨Oi®Y¤¨J¡Ù¢j¢´¤¼ djm¤j¡hu AJ¨k mf®a« ©J¶® Ydoæ¢v c¢¼® ¨S¶¢i¤Xt¼¤. J¡j¬hs¢i¡u mfï« ©J¶ a¢´¢©k´® Y¢j¢´¤¼¤.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
pj¢Ö±z Oj¢Y«
©d¶i¢v j¡hud¢¾i¡m¡u (1842~1937) jO¢µ pj¢Ö±z Oj¢Y« B¶´Z c¡k¤c¡w ¨J¡Ù® BT¢·£t´l»« jO¢µY¡X®. C©¸¡w Hj¤ j¡±Y¢i¢v AlYj¢¸¢µ¤ Y£t´·´ l¢bh¡X® JZ O¢¶¨¸T¤·¢i¢j¢´¤¼Y®.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
j¡lX l¢Qi« (j«g¡±d©lm«)
dߢYc¤« Jl¢i¤« l¡Ä¢i¤« L¡iJc¤h¡i¢y¼ l¢a§¡u j¡Qj¡Qlt½ ©J¡i¢·Ø¤j¡u (1812~1846) l¡Å£J¢ j¡h¡iX« D·jJ¡ß·¢¨k 13 h¤Yv 18 l¨ji¤¾ AÚ¬¡i¹q¢v c¢¼® o§j¥d¢¨µT¤·Y¡X® j¡lX l¢Qi« (j«g¡±d©lm«) B¶´Z.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
j¤Ä¡«La Oj¢Y«
hÙl¸¾¢ CT¢Tj¡j¢m©h©c¡u jO¢µY¡X® ‘j¤Ä¡«La Oj¢Y«’ B¶´Z.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
f¡k¢lb«
¨J¡¶¡j´j Yؤj¡u jO¢µ ‘f¡k¢lb«’ B¶´Z j¡lXu o£Y¨i Adpj¢µ¤¨J¡Ù¤ ©d¡J¤¼Y¤ h¤Yv j¡hu f¡k¢¨i lb¢´¤¼Y¤l¨ji¤¾ JZ dsi¤¼Y¡X®. AY¢¨k f¡k¢~o¤±L£l i¤Ú« dÕlT¢ g¡Ll¤« h¡±Yh¡X® ©la¢Jq¢v C©¸¡w o¡b¡jXi¡i¢ AlYj¢¸¢´¡s¤¾Y®.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
a¤©j¬¡bc lb«
hp¡g¡jY JZi¤¨T ht½±db¡c o«gl¹w ©J¡t·¢X´¢ lio®Jj Bj¬u c¡j¡iXu h¥oæ® (1842~1902) jO¢µ ‘a¤©j¬¡bc lb«’ B¶´Z g¡jY i¤Ú¡lo¡c« l¨ji¤¾ o«gl¹w lt»¢´¤¼Y¡X®.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
d¥Yc¡©h¡È«
Am§Y¢ Y¢j¤c¡w jO¢µ ‘d¥Yc¡©h¡È«’ kq¢Yi¤¨T g¡L« h¡±Y¨h o¡b¡jX ©la¢Jq¢v AlYj¢¸¢´¡s¤¾¤.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
Jt» mdZ«
d¡ßl Jªjly« Y½¢k¤¾ i¤Ú« Bo¼h¡i ©lq. Jªjlj¤¨T ©Q¬n®Uc¡i a¤©j¬¡bcu dТ g¡c¤hY¢i¤¨h¡¼¢µ® Cj¢´i¡X®. i¤Úgi¨·¸×¢i¤¾ BmÆ g¡c¤hY¢ a¤©j¬¡bc©c¡T® dsi¤¼¤.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
D·j¡o§i«lj«
d¡ßlj¤¨T AÑ¡Yl¡o´¡k·® J£OJlb¡cÉjh¤¾ ±db¡c o«gl¹¨q ohÓoh¡i¢ o«©i¡Q¢¸¢µ® ¨J¡Ù¤¾Y¡X® D·j¡o§i«lj« B¶´Z.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
j¡l©X¡Îl«
JZ¡oztg«: h¡k¬lu, h¡k¢, o¤h¡k¢ F¼£ j¡ÈoÁ¡j¤¨T d£W ¨J¡Ù® lm«¨J¶ hptn¢h¡t jÈ ©YT¢ ©a©l±z¨ÊiT¤·® F·¢. Al¨j¿¡« ©Ot¼® ¨¨lJ¤ß·¢v ¨O¼¤. mÆjfk·¡v kÆi¢v l¡X® j¡ÈoÁ¡t ©k¡Jd£V ¨O़ J¡j¬« hp¡l¢nå¤l¢¨c bj¢¸¢µ¤. j¡ÈoÁ¡¨j cm¢¸¢´¡¨h¼¤ dsº® hp¡l¢n®X¤ Al¨j Bm§o¢¸¢´¤¼¤.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
J¢t½£j lb«
dY¢©cr¡« c¥×¡Ù¢v Q£l¢µ¢y¼ ©J¡¶i·¤ Yؤj¡u jO¢µ “J¢t½£j lb«” B¶´Z o¡p¢Y¬ o¦n風J¡Ù® oh¤Ò§kl¤« Jl¢Jt½ J¤mkYi¢v Acc¬o¡b¡jXl¤« O¢¶±db¡cl¤h¡X®.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
J¢j¡Y«
j«L« H¼®: d¡m¤dY¡o®±Y« djhm¢lc¢v c¢¼® l¡¹¡c¡i¢ AtÒ¤cu ±m£J¦nå¨Ê c¢t©Àm±dJ¡j« i¡±Y d¤s¨¸¶® Ydo¢c¡i¢ L«L¡ ca£Y£j·® F·¤¼¤.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
c¢l¡YJlOJ¡k©Ji lb«
©J¡¶i·¤ Yؤj¡u jO¢µY¡X® ‘c¢l¡YJlOJ¡k©Jilb«’ B¶´Z.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
©Y¡jXi¤Ú«
¨J¡¶¡j´j Yؤj¡u jO¢µY¡X® ©Y¡jXi¤Ú« B¶´Z~ f¡k¢lb·¢c¤ ©mn« o¤±L£lu J¢n®J¢Ü¡b¢dY¢i¡i¢ Ì¡c©hv´¤¼¤. o£Y¡©c§nX·¢c® F·¤¨h¼® l¡Lï¡c« cvJ¢i¢j¤¼ o¤±L£l¨ci¤« l¡cj ¨¨oc¬¨·i¤« G¨s c¡q¡i¢¶¤« J¡X¡·Y¢c¡v ±m£j¡hu o©p¡aju kÈäX¨c J¢n®J¢Üi¢©k´® Ai´¤¼¤.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
c¢rv´¤·®
©lkhp¡g¡jY« F¼ c¡©T¡T¢J¡l¬¨· Bb¡jh¡´¢ d¼¢©mj¢ c¡X¤d¢¾(1886~1943) jO¢µY¡X® ‘c¢rv´¤·®’ B¶´Z.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
cjJ¡o¤jlb«
±m£hp¡g¡LlY« amho®JÜh¡X® cjJ¡o¤jlb« B¶´Z¡ jOci®´® Alk«f«. jO¢µY® J¡t·¢J Y¢j¤c¡w j¡hlt½ Yؤj¡u(¨J¡¿ltn« 899~973)
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
aÈi¡L«
l¡©LêiJ¡jc¡i Cji¢½u YØ¢(1783~1856) jO¢µY¡X® ‘aÈi¡L«’ B¶´Z. g¡LlY« OY¤to®Jz·¢v m¢lhp¡Å¬djh¡i aÈi¡L JZ l¢lj¢´¤¼Y® o®Jzd¤jX¡·¢¨k m¢ljpo¬J¡ß·¢k¤« m¢lhp¡Å¬« ±dJ£t·¢´¤¼ Dd¡K¬¡ch¡i¢ aÈi¡L JZi¤Ù®.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
f¡Xi¤a®b«
g¡LlY·¢¨k l¢K¬¡Yh¡i f¡X¨Ê JZ a¦m¬Jki®´¤ ©i¡Q¢µ l»« h¡×¹w lj¤·¢ B¶´Zi¡´¢iY¤ ¨J¡¿ltn« d·¡« mYJ·¢¨Ê D·j¡tÚ·¢v Q£l¢µ¢j¤¼ f¡kJl¢ j¡hm¡o®±Y£ BX®.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
oÉ¡c©L¡d¡k«
g¡LlY« D·j¡tÚ« 89 ~¡« AÚ¬¡i·¢¨k CY¢l¦·« Bb¡jh¡´¢ hßl¸¢qq¢ C¶¢j¡j¢mã©h©c¡u jO¢µY¡X® oÉ¡c©L¡d¡k« B¶´Z. J¡t·¢J Y¢j¤¼¡w hp¡j¡Q¡l¢¨Ê j¡Qoaoæ¢v Jl¢i¡i¢j¤¼¤ C¶¢j¡j¢m©h¡©c¡u.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
f¡k¢ l¢Qi«
kÆ¡b¢dc¡i j¡lXu ¨J¡¶¡j·¢v ±d¢idТ h©ß¡aj¢©i¡T® ¨¨o§jo¿¡d« cT·¢i¢j¢´¤¼ ©lqi¢v ±Y¢©k¡J oÕ¡j¢i¡i c¡ja hptn¢ Al¢¨T l¼¤. ApÆ¡j¢Jq¤¨T a¤t½a« mh¢¸¢´¤¼Y¢v ohtÏc¡X® GnX¢´¡jc¡i c¡jau.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
J¤©Okl¦·«
g¡LlY« amho®JÜ·¢k¤¾ BK¬¡ch¡X® ¨O¹¼¥t h¤j¢º¥t mÆju©d¡×¢ J¤©Okl¦·« B¶´Zi¡´¢ Fr¤Y¢iY®.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
fJlb«
hp¡g¡jY« Ba¢ dtá·¢¨k QY¤L¦p¡Ú¬¡i·¢k¤¾Y¡X® fJlb« B¶´Zi¤¨T JZ¡g¡L«. JZJq¢i¤¨T DdÑ¡Y¡´q¢v A±LLX¬c¤« c¡T¬¡O¡j¬c¤h¡i¢j¤¼ ©J¡¶i·¤ Yؤj¡c¡X® CY¤ jO¢µY®.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
cqOj¢Y« c¡k¡« a¢lo«
ahiÉ¢i¤¨T jÙ¡« o§i«lj l¡t·is¢º® EY¤dtX j¡Q¡l® f¡p¤J¨c o¡jZ¢i¡´¢ ©Yj¢v J¤ß¢cd¤j·® F·¢.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
cqOj¢Y« h¥¼¡« a¢lo«
¨J¡T¤«J¡¶¢v g¡j¬ ahiÉ¢¨i D©dÈ¢µ® Aki¤¼ cqu J¤×©f¡b©·¡T¤« l¢jp a¤:K©·¡T¤«J¥T¢ Cªm§jÁ¡©j¡T® a£ca£c« l¢kd¢´¤Ji¡X®.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
cqOj¢Y« jÙ¡« a¢lo«
l¢nhYJw dkY¤« YjX« ¨Oi®Y® cqc¤« ahiÉ¢i¤« o§i«lj¡cÉj« C±z¡a¢ ©alÁ¡j¤¨T¨i¿¡« Ac¤±Ll¤« l¡¹¢ cqcLj¢i¢v o©É¡n©·¡¨T Q£l¢Y« Bj«g¢µ¤.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
cqOj¢Y« H¼¡« a¢lo«
j«L« H¼®: cqc¤« c¡jac¤«: c¢nb j¡Qb¡c¢i¢v F·¢i c¡jah¤c¢¨i j¡Q¡l® cqu o§£Jj¢µ® Cj¤·¤¼¤. FÉ¢c¢ ¨O©àÙ¥ S¡u c¢u Y¢j¤lT¢ ¨O¡¿¡v F¼Yj¤w ¨O©àX« D¼Y Y©d¡c¢©b F¼ cq¨Ê l¡´¤Jw ©J¶® o«±d£Yc¡i c¡jau Y¨Ê BLh©c¡©Àm« l¬Çh¡´¢·¤T¹¤¼¤.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
J£OJ lb«
hp¡g¡jY« l¢j¡Tdtá·¢¨k JZ¡g¡Lh¡X® Cji¢½u YØ¢ ‘J£OJlb«’ B¶´Zi¢v dsi¤¼Y®. a¦m¬J¡l¬ g«L¢i¤« Bl¢n®J¡j ±dªW¢i¤« H·¢X¹¢iY¡X¢Y®. D·j¡o§i«lj«, aÈi¡L« F¼¢li¡X® Cji¢½u YØ¢ jO¢µ h×® B¶´ZJw.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
J¿¬¡X oªLÜ¢J«
a¦m¬o¡p¢Y¬ j«L¹q¢v H¼¡«J¢Ti¢v c¢k®´¤¼Y¡X® ©J¡¶i·® Yؤj¡u jO¢µ J¿¬¡XoªLÜ¢J« B¶´Z. AY¢¨k Alo¡cg¡Lh¡X® j«L·® AlYj¢¸¢´¤s¤¾Y®. J¡h¤J p¦ai¹¨q o©É¡n¢¸¢´¤¼ loÉJ¡ka¢c«. Cq«¨Y¼k¢v O¡Õ¡T¤¼ d¢µ¢¨µT¢Jw c¢sº J¡cc·¢v g£h©ocu d¡Õ¡k¢i¤h¡i¢ ct½o«g¡nX·¢v. J¡cci¡±Yi¢v a¤K« ©Y¡¼j¤¨Y¼¤« d¥©Õ¡kJw Y©k¡T¢i¤« d¥hX« c¤Jt¼¤« O¡Õ¡T¢ lj¤¼ o¤zjh¡i Cq« J¡©××® oh£d¨· m¢k¡Yk·¢v l¢±mh¢´¡¨h¼¤« g£h©ocu d¡Õ¡k¢©i¡T¤ dsi¤¼¤.
Y¤Tt¼® l¡i¢´¤J
|